Dường như các bậc cha mẹ ngày nay càng ngày càng quan tâm đến việc làm thế nào để con mình thông minh vượt trôi. Tất cả những sách báo về dạy trẻ từ khi còn ẵm ngửa, nhạc giao hưởng kích thích trí não đến các trò chơi thông minh, thuốc bổ sung vitamin, sữa có kèm DHA…được quảng cáo hàng ngày trên truyền hình tưởng nhàm tai nhưng vẫn thu hút một lượng lớn cha mẹ quan tâm và đặt mua ngay tức thì.
Thực tế, mẹ không cần phải quá lo lắng về trí thông minh của trẻ. Trẻ sơ sinh được sinh ra với một mức độ thông minh nhất định đủ để con sống và phát triển, biết đòi hỏi và đáp ứng các yêu cầu cần thiết của bản thân. Người lớn đôi khi chỉ đơn giản là không hiểu trẻ sơ sinh thông minh đến mức nào.

Nếu con của bạn có các dấu hiệu dưới đây, bé thực sự có khả năng sẽ thông minh sau này:

1. Cực kì hoạt bát nhanh nhẹn, luôn luôn ngó nghiêng mọi thứ xung quanh.
2. Thời gian ngủ ít hơn bình thường.
3. Khi thức thường rất hiếu động và gần như liên tục cần kích thích.
4. Có thể bắt chước các âm thanh sớm hơn các em bé khác.
5. Có xu hướng đặc biệt nhạy cảm với âm thanh, mùi vị, hình khối và thường khóc rất to khi gặp khó chịu như: nghe thấy nhạc không thích, ngửi mùi lạ..v.v
6. Có thể chậm nói nhưng khi nói sẽ nói luôn được rành mạch một câu dài.
7. Thích chơi đồ chơi từ sớm và cũng mau thích nghịch phá chúng.
8. Trẻ từ 9-24 tháng tuổi đã tỏ ra rất thích thú với các chữ cái và con số.
Những đứa trẻ thông minh thường không nhất thiết phải có đủ tất cả các “dấu hiệu” trên đây. Tuy nhiên nghiên cứu chỉ ra rằng trẻ thông minh luôn có nhiều hơn 1 hay một vài các dấu hiệu.
Dấu hiệu dễ nhận biết nhất đó là sự hiếu động cực kì của trẻ. Trong khi đó, việc các bé khóc to và nhiều vì nhạy cảm với mùi vị, âm thanh đôi khi dễ gây nhầm lẫn. Mẹ thường sẽ nghĩ con mình là đứa trẻ “khó nuôi” hay đang mắc một căn bệnh nào đó, bị vía yếu..v.v.
Cũng theo một khảo sát, khi cho các bé từ 9-12 tháng tuổi nhìn ngắm các đồ vật trong một khoảng thời gian nhất định. Những đứa trẻ thông minh sẽ dễ dàng nhìn xong và quay mặt bỏ đi sang những thứ khác hơn các bé bình thường. Và khi được đưa lựa chọn giữa một món đồ chơi quen thuộc và đồ mới, chúng sẽ có xu hướng cầm đồ chơi lạ.
Thông tin thú vị đúc kết được từ khảo sát này đó là: những đứa trẻ thông minh thường luôn cần những thông tin mới để tiếp nhận và nhanh chán những thông tin cũ được lặp lại ngày qua ngày. Nhu cầu học tập nảy sinh từ tấm bé chính là một trong những yếu tố quan trọng giúp trẻ thông minh sáng dạ sau này.

Gấu năm nay chuẩn bị vào lớp 1, mặc dù chưa biết viết nhưng đã làm toán rất siêu. Khi được hỏi thì mẹ Gấu chia sẻ, mình rất thích dạy con học toán để cháu sớm phát triển tư duy, nhưng các mẹ đừng nghĩ học toán là phải biết mặt số rồi cộng trừ nhân chia, mà với các bé trong độ tuổi mầm non thì chỉ đơn giản là các bước sau đây:

1.  Bắt đầu từ các thuật ngữ toán học đơn giản và cơ bản nhất

Ngay từ khi dạy Gấu tập nói, mẹ đã chỉ cho bé cách nhận biết các sự vật, hiện tượng và dùng đúng từ ngữ để mô tả các khái niệm cơ bản như to – nhỏ, nặng – nhẹ, cao – thấp, đầu tiên – cuối cùng, nhiều – ít, toàn bộ và không gì cả.

2. Dạy con tập đếm

Gấu biết đến khái niệm về các con số đầu tiên không phải thông qua cách nhận mặt số mà là qua cách mẹ dạy tập đếm. Ban đầu, mẹ Gấu cùng con chơi trò học thuộc lòng các con số từ 1 đến 10, đếm xuôi rồi đếm ngược. Sau đó thì nâng dần lên đến hàng chục. Với bước này, các mẹ không cần đòi hỏi trẻ phải hiểu được giá trị của các con số mà đơn giản trẻ chỉ cần thuộc lòng là đủ. Giúp trẻ dễ thuộc mẹ có thể dạy bé thông qua bài hát “Năm ngón tay ngoan” hoặc là luôn chỉ vào các đồ vật trong nhà và đếm cho vui. Điều này sẽ giúp trẻ học được tên và chuỗi các con số.

3. Dạy trẻ đếm có ý nghĩa

Nếu bước tập đếm ở trên, mẹ chỉ cần con đếm thuộc lòng thì khi trẻ lớn hơn một chút mẹ hãy bắt đầu giúp trẻ hiểu khái niệm về các con số. Ở nhà, mẹ Gấu thường hay chơi trò đếm đồ vật với Gấu. Đồ vật tập đếm của Gấu có thể là các bạn thú nhồi bông hay những chiếc xe ô tô ngộ nghĩnh. Khi mới làm quen thì hai mẹ con vừa nhặt từng món đồ chơi bỏ vào giỏ vừa đếm. Lúc đầu đơn giản chỉ là khoảng 2 – 3 đồ vật, sau đó nâng dần lên các số lớn hơn. Dần dần mẹ Gấu để ý khi chơi một mình con cũng học đếm và không chỉ đếm đồ chơi nữa mà Gấu đếm tất cả các đồ vật trong nhà.

4. Nhận biết khái niệm về con số “tổng”

Kết thúc của trò chơi đếm đồ chơi trong giỏ, mẹ Gấu thường nhấn mạnh lại con số cuối cùng và nhắc Gấu: “Vậy là có tất cả 4 chiếc xe ô tô con nhé”. Thay đổi phương pháp, đầu tiên, mẹ dàn hàng 2 chiếc xe ô tô đồ chơi trên mặt sàn, thêm 1 và yêu cầu Gấu đếm lại từ đầu rồi hỏi con có mấy chiếc xe. Tiếp đó mình lại thêm một chiếc xe nữa và lặp lại câu hỏi tương tự.

5. Thêm và bớt đồ vật trong một tập hợp

Để việc dạy trẻ phép cộng, phép trừ khi trẻ mới 4 tuổi không cứng nhắc và khó khăn, mẹ hãy gắn những con số vào các đồ vật thực tế trước mặt trẻ cùng những câu chuyện để trẻ có những tưởng tượng lý thú.
Ví dụ, có lần mua được 1 túi cà rốt về thấy Gấu lăng xăng ra đòi mẹ cho chơi cà rốt. Thế là mẹ dùng luôn túi củ mới mua làm dụng cụ học cho con. Bài học bắt đầu với câu chuyện về thỏ mẹ và thỏ con, thỏ mẹ vào rừng kiếm được 3 củ cà rốt tươi ngon, về đến nhà lại được thỏ bà cho thêm 1 củ, rồi thỏ con ăn 2 củ, cuối cùng thì còn bao nhiêu củ cà rốt. Vì bé chưa thể hình dung ra các con số trong đầu và tính nhẩm ngay được nên mẹ cứ để bé làm các phép cộng trừ bằng cách đếm các củ cà rốt trước mặt.

6. Phân loại đối tượng

Để giúp bé tăng khả năng nhận biết các đồ vật đồng dạng hoặc có cùng đặc tính, mẹ nên hướng cho bé các trò chơi như sắp xếp các bút chì cùng màu vào cùng một nhóm hoặc xếp các miếng ghép hình có cùng hình khối vào một nhóm. Thông thường các bé cũng khá hứng thú với trò chơi này.

7. So sánh các đối tượng

Gấu rất thích khoe với mẹ mỗi khi nhận ra đồ vật này to lớn, cái kia nhỏ hơn, quyển sách này nặng, quyển sách kia nhẹ, đôi giày này cao, đôi dép kia thấp,… Giúp con có khả năng so sánh tốt như vậy là nhờ mẹ thường xuyên đặt hai đồ vật có sự chênh lệch rõ rệt trước mặt gấu rồi hướng dẫn con dùng các mẫu câu so sánh. Không dừng lại ở 2 đồ vật mình còn tăng thêm nhiều đồ vật khác nữa để con sắp xếp theo thứ tự tính chất tăng dần hoặc giảm dần.

8. Dạy con cách ước tính

Đây là một bài toán khá khó đối với trẻ, nhưng để kích thích khả năng phán đoán của con thì mẹ đừng ngần ngại hỏi trẻ: “Con có đoán được trong tay mẹ có bao nhiêu chiếc kẹo không?” hay “Đố con biết có bao nhiêu con búp bê trong tủ đồ trưng bày ở siêu thị?”. Ban đầu, bé có thể đưa ra những con số không tưởng, nhưng mẹ đừng cười bé mà hãy cùng trẻ khám phá ra con số thực và lặp lại câu hỏi này trong những hoàn cảnh tương tự để bé dần đưa ra những đáp án đúng nhất.

9. Dạy bé cách đo lường

Một “bài toán nâng cao” nữa cho các bé mà mẹ đừng bỏ qua đó là hướng dẫn con làm quen với các cách thức đo lường với 1 cây thước kẻ hoặc một chiếc cốc có đánh dấu thể tích nước.

Các bậc cha mẹ thường nghĩ rằng, trong gia đình anh chị em bắt nạt nhau là điều vô hại. Tuy nhiên, theo kết quả của những nghiên cứu mới đây cho thấy phụ huynh đã sai lầm.
Các nhà nghiên cứu tại Đại học New Hampshire (Mỹ) tiến hành hơn 3.500 cuộc phỏng vấn qua điện thoại với các thiếu niên, nhi đồng (cùng phụ huynh hoặc bảo mẫu nếu đứa trẻ dưới 10 tuổi) để xem liệu những đứa trẻ đã từng trải qua việc bị đánh đập, đòi đồ hay bị chế nhạo, tẩy chay… hay chưa.
Rõ ràng, trẻ em cũng chịu những tổn thất về tinh thần khi bị anh chị em ruột bắt nạt, đánh đòn hay trêu chọc. Một cú đánh nhẹ cũng có thể gây nhiều tác hại, khiến nạn nhân đau khổ nhiều hơn so với khi bị một người ngoài bắt nạt. Càng nhỏ tuổi, các em càng dễ bị tổn thương tinh thần do bị bắt nạt. Trẻ dưới 9 tuổi chịu tổn thất về tinh thần nặng nề hơn những đứa 10-17 tuổi.
Trẻ em ở tất cả các nhóm tuổi, thậm chí khi không chịu toàn bộ những hành vi bắt nạt của các anh chị em ruột, vẫn bị ảnh hưởng nhất định. “Trẻ chỉ bị anh chị em ruột của mình đánh hoặc chế giễu cũng phải chịu nỗi đau về tinh thần lớn hơn những em bé không bao giờ bị anh chị em ruột bắt nạt”, Corinna Tucker (Đại học New Hampshire), tác giả của nhóm nghiên cứu cho biết. “Đã có rất nhiều biện pháp được thực hiện để ngăn chặn sự bắt nạt trong những đứa trẻ cùng lớp, cùng trường, cùng nhóm chơi… với nhau nhưng dường như chưa ai để ý đến sự bạo hành giữa các anh chị em ruột”.
Tiến sĩ Robin Mallett, một bác sĩ tâm thần trẻ em và vị thành niên của Đại học Texas Medical Branch (UTMB), Mỹ, cho rằng nghiên cứu này “giúp mọi người hiểu hơn về một loại hình ngược đãi mà nhiều người vẫn tưởng nó là một phần bình thường trong sự trưởng thành của trẻ”. Bình thường, phản ứng của cha mẹ khi con cái bị một đứa trẻ bên ngoài bắt nạt hoàn toàn khác khi bé bị chính các anh chị em ruột của mình bắt nạt. Điều này có thể gây những tổn thương tinh thần cho chính em bé bị bắt nạt.
Bố mẹ có thể làm gì để ngăn chặn tình trạng bắt nạt nhau giữa các anh chị em ruột? Bản thân việc nhận thức được hậu quả của vấn đề này đã là một bước tiến quan trọng. Mallet khuyên phụ huynh nên “có cách giám sát trẻ phù hợp và nói với chúng việc bắt nạt người khác là không được chấp nhận, đồng thời cũng không để người khác – kể cả là anh chị em ruột bắt nạt. Bố mẹ sẽ luôn sẵn sàng để giải quyết những sự việc nghiêm trọng như thế này. Dưới đây là những việc bố mẹ cần làm ngay để ngăn chặn tình trạng bắt nạt giữa các con với nhau:

• Thiết lập những giá trị và quy tắc trong gia đình: Không chấp nhận sự bắt nạt.
• Bản thân bố mẹ cũng không có những hành xử hung hăng, côn đồ, đặc biệt là trước mặt bọn trẻ.
• Đánh giá cao những biểu hiện tich cực và lòng tốt giữa các anh chị em.
• Ghi nhận và khen ngợi những đặc điểm cá nhân của mỗi đứa trẻ.
• Không thể hiện thái độ thiên vị hay phân biệt yêu quý ai hơn trong số các con của mình.
• Dành thời gian để xây dựng lòng tự trọng của mỗi đứa trẻ.
• Cho trẻ thời gian “nghỉ giải lao” trong các cuộc xung đột giữa anh chị em với nhau để xoa dịu tình huống.

Mallett nói thêm rằng cha mẹ không nên trì hoãn việc đưa trẻ đi bắt nạt và bị bắt nạt đến các bác sĩ nhi khoa cũng như các bác sĩ tâm lý nhi để hiểu hơn những mong muốn và nhu cầu của trẻ. Điều này sẽ có ích cho tất cả những đứa con của bạn.

Làm thế nào để giúp các bậc cha mẹ thành công trong việc giúp bé trở thành đứa trẻ gọn gàng, ngăn nắp và có kỷ luật? Hãy tham khảo và áp dụng 7 nguyên tắc cực đơn giản sau đây nhé!
Giúp con sống kỷ luật, tích cực không có nghĩa là thiết lập “kỷ luật sắt” với vô vàn điều cầm kỵ và hình phạt xung quanh cuộc sống của trẻ mà sẽ là cách cha mẹ hướng trẻ vào những điều tích cực bằng các biện pháp kỷ luật không roi vọt.

1. Ghi nhận những tình huống ứng xử ngoan ngoãn của trẻ

Thay vì lúc nào cũng la mắng, khiển trách vì con nghịch ngợm, bừa bộn thì cha mẹ nên chú ý thật nhiều đến những tình huống ứng xử ngoan ngoãn của trẻ và tất nhiên phải ngay lập tức khen ngợi con.
Chẳng hạn, bạn thấy con chia sẻ đồ chơi với em thì hãy khen con ngoan, biết nhường nhịn và chơi với em nữa hoặc bạn cũng có thể dành tặng cho trẻ những lời khen khi bé tự sắp xếp đồ chơi sau khi chơi xong…
Tất cả những ghi nhận ấy từ phía cha mẹ sẽ giúp trẻ cảm thấy mình có ích và người lớn hơn.

2. Luôn tìm ra những điều tích cực của trẻ mỗi ngày

Dù bạn rất đau đầu với những trò nghịch ngợm của trẻ nhưng cũng hãy luôn có gắng tìm ra những điểm tích cực để khen ngợi trẻ.
Bạn có thể sử dụng trò chơi nhỏ này với trẻ, ví dụ như hãy chuẩn bị những phiếu khen ngợi cho con. Nếu hôm nay con làm được 1 việc tốt bạn có thể tặng bé một phiếu khen ngợi và sau mỗi tháng, bạn và trẻ sẽ cùng đếm những phiếu khen ngợi này để thấy rằng con đã tiến bộ như thế nào.

3. Không sử dụng bạo lực với trẻ

Không đòn roi, không đánh mắng, nhéo tai, bẹo má con trong khi chúng ta xây dựng kỷ luật tích cực cho trẻ. Hành động đánh mắng dù xuất phát từ bất cứ nguyên nhân nào cũng dễ gây cho trẻ tổn thương, lo sợ và bất an khi ở bên cạnh cha mẹ.
Hơn nữa, nếu lạm dụng bạo lực, trẻ sẽ trở nên khó bảo, lì đòn. Điều này sẽ khiến bạn bất lực hoàn toàn khi dùng những biện pháp giáo dục khác.

4. Thưởng nhiều hơn phạt

Nếu chúng ta đang dành thời gian để tiến hành các hình phạt với con khi chúng không ngoan nhiều hơn là để thưởng cho những cư xủ hợp lý, ngoan ngoãn thì có lẽ bạn nên xem lại cách giáo dục của mình.
Trong nhiều trường hợp bạn có thể lờ đi một vài lỗi nho nhỏ của trẻ và chú ý nhiều hơn đến những hành vi tích cực mà trẻ thể hiện.

5. Những quy tắc nên được viết theo cách tích cực

Cha mẹ phần lớn đều thiết lập kỷ luật cho trẻ dựa trên những điều “cấm làm” mà quên rằng chúng ta cũng cần xây dựng những điều “nên làm” cho trẻ.
Bạn vẫn có thể sử dụng “cấm làm” và “nên làm” một cách hiệu quả bằng việc sử dụng từ ngữ tích cực. Ví dụ bạn đề ra quy định : “Đi chơi cấm không được về nhà trễ” thì có thể sửa thành cách nói nhẹ nhàn hơn như: “Con đi chơi nhớ về nhà trước bữa ăn nhé” hoặc “con đi chơi nên về sớm nhé”.
Chính cách nói của bạn sẽ giúp trẻ mất khả năng chống đối và tự nguyện thực hiện một cách vui vẻ.

6. Hạn chế phê bình trẻ

Nếu chúng ta chú ý nhiều hơn đến khen ngợi thì tất nhiên phải giảm phê bình vì những hành vi chưa đúng đắn của trẻ. Bạn không nên lạm dụng phương pháp phê bình vì lâu dần sẽ khiến trẻ nhờn đi và nghĩ rằng bố mẹ lúc nào cũng thấy mình vô tích sự vậy thì việc gì phải cố gắng nữa.
Vì vậy, bạn nên nhớ rằng không ai hoàn hảo cả nên hãy nhẹ nhàng khuyên bảo và chấp nhận một số khuyết điểm của con để tránh mối quan hệ căng thẳng giữa cha mẹ và con cái trong gia đình.

7. Bày tỏ sự yêu thương của mình với trẻ

Dù trẻ đang giận dỗi, tìm mọi cách để khiêu khích bố mẹ bằng những hành vi ngỗ ngược thì bạn cũng đừng nên nóng giận mà hãy nhẹ nhàng bày tỏ với trẻ rằng dù thế nào thì bố mẹ vẫn yêu thương con.
Chính tình yêu thương vô điều kiện ấy sẽ kết nối mọi sợi dây liên kết giữa cha mẹ và con cái và con bạn sẽ cảm nhận được tình cảm mà bạn dành cho con để cư xử đúng với kỳ vọng của cha mẹ.

Trong mọi trường hợp, rầy la không mang lại kết quả như ý muốn và tần số lần rầy la của cha mẹ càng lớn thì hiệu quả càng kém. Vì vậy cha mẹ cần tìm một giải pháp trung hòa. Hãy tìm một cách tiếp cận thông minh và tạo ra nhịp cầu chứ không phải rào cản cho cha mẹ và bé.

Đòi hỏi con một cách hợp lý hơn

Con bạn có mặt mạnh, mặt yếu và hãy đặt các mục tiêu cụ thể cho bé. Nếu bé thường xuyên không ngăn nắp, đừng hy vọng lúc nào phòng cũng sạch bóng. Trước hết, hãy treo lại áo của bé ở sàn nhà lên mắc áo và mỗi khi lấy áo mặc lại cho con, hãy nhẹ nhàng nhắc nhở bé treo đúng chỗ. Dần dần, bé sẽ thấy điều này là đúng và làm theo.

Nhấn mạnh đến các thành công, không phải các thất bại

Bạn la lên, đơn giản vì bạn sợ bé sẽ không làm điều mình muốn. Cha mẹ phải biết rằng nên động viên những điều con bạn có thể làm được và ít nhắc tới việc thất bại của bé. Hãy nói “Mẹ rất vui khi con rửa sạch cái chén này, lần sau, con thử rửa cái dĩa xem sao nhé” thay vì mắng mỏ “Tại sao cái chén lại sạch như thế này còn cái dĩa thì bẩn như vậy?”

Hướng con dần dần vào các tiêu chuẩn

Thay vì áp đặt một giờ đi ngủ hay đi tắm cố định cho con, hãy thoả thuận với bé một giờ thích hợp cho cả hai người và ấn định giờ đó. Chuyện sẽ đâu vào đó thôi. Hãy gọt giũa những đòi hỏi của bạn để phù hợp với nhu cầu và khả năng của bé. Lúc đó, bạn chẳng phải phí công để la lên nữa. Khi không khí trong gia đình đã cải thiện, các căng thẳng bớt đi thì bạn sẽ thấy yêu con mình hơn bao giờ hết. Thay vì lúc nào cũng phải để ý, thăm dò, phỉnh nịnh hoặc la lối con, giờ đã đến lúc bạn và con bạn hạnh phúc vui vẻ bên nhau với những “chấp nhận” hòa hiệp giữa hai người.

Việc kiêng cữ sau sinh là chuyện đương nhiên nhưng vì nhiều cách kiêng thái quá đã gây hại cho cả bà đẻ và trẻ sơ sinh.

Đẻ là phải kiêng… điều hòa

Lan Anh (Đống Đa, Hà Nội) sinh con đúng vào đợt nóng nực nhất mùa hè. Chị kể, ngày dự sinh của chị vào khoảng giữa tháng 5. Chị đã mừng thầm vì thông thường tiết trời thời gian đó cũng chưa nắng lắm nhưng không may mắn cho chị, năm nay nắng nóng đến sớm.
“Những ngày ở bệnh viện trời mưa nên không nóng nực nhưng từ hôm về nhà mẹ con mình phải chiến đấu với cái nóng khủng khiếp. Hồi đó, nhiệt độ trong nhà cũng lên đến 37-38 độ C. Còn nhiệt độ ngoài trời có nơi 45 độ C. Thật là khủng khiếp khi ở cữ vào mùa hè. Những ngày đó mình được mẹ đẻ cất công từ quê lên chăm sóc rất chu đáo. Nhưng cũng vì sự chu đáo thái quá của mẹ mà mình và con “sống dở chết dở””, chị Lan Anh nói.
Từ hôm ở viện về mẹ ra ‘sắc lệnh’ chị không phải làm gì, chỉ cho con bú và nghỉ ngơi. Chị không được đi ra khỏi phòng trong khi phòng ngủ của chị kín mít. Giữa mùa hè nóng như lửa đốt nhưng chị vẫn phải mặc bộ đồ dài tay. Mẹ cũng yêu cầu chị không được tắm rửa, không gội đầu, không đi lại và tránh ngồi nhiều sẽ gây đau lưng sau này. Mẹ chị bảo càng kiêng được lâu càng tốt, hậu quả trước mắt thì chưa thấy nhưng về già sẽ rất khổ.
Không chỉ có thế, khổ nhất là dù trời có nóng thế nào, mẹ cũng không cho chị dùng điều hòa hay quạt điện. Bà đẻ nực sữa khiến người chị lúc nào cũng đầm đìa mồ hôi. Mỗi lần cho con bú là hai mẹ con ướt sũng như tắm vì nóng. Có lần chị bảo mẹ: “Mẹ không cho dùng điều hòa, mồ hôi chảy nhiều khéo lại khiến bé bị cảm”, thì mẹ bảo chị chẳng biết gì, nằm điều hòa sẽ khiến bé dễ bị bệnh về đường hô hấp hơn vì lạnh và khô da. Không đủ lý do thuyết phục mẹ, chị đành “sống chung với lũ”.
Cho đến khi cu Tý được 3 tuần tuổi thì bị ho và cảm nặng. Đi khám bác sĩ kết luận bé bị viên phổi do nhiễm cảm lạnh từ mồ hôi. Bác sĩ hỏi chị về việc chăm sóc bé và trách chị để bé bị nóng quá, khiến mồ hôi ra nhiều. Phải đến khi được bác sĩ nói rõ ràng rằng bà đẻ và trẻ sơ sinh vẫn có thể nằm điều hòa hoặc quạt nhẹ nếu tiết trời nóng thì bà ngoại mới đồng ý cho chị bật điều hòa. “Sau hôm cu Tý bị cảm, bà ngoại không bắt mình kiêng nhiều thứ nữa. Thật may là mới chỉ 1 tháng đầu chứ mà bà bắt mình kiêng như thế trong 3 tháng 10 ngày thì 2 mẹ con mình không sống nổi mất.”, chị Lan Anh chia sẻ.

Stress vì kiêng tắm gội

Mẹ chồng Hoa (Từ Liêm, Hà Nội) là người rất chu đáo trong việc gia đình. Hoa là con dâu nhưng được bà chăm như con gái. Từ ngày ở bệnh viện về, một tay bà chăm sóc cả con dâu và cháu nội. Chị bị rạch tầng sinh môn khá dài do đầu em bé to nên rất đau đớn và chẳng làm được gì ngoài việc cho con bú. Vì vậy mà chị luôn thầm cảm ơn mẹ chồng lắm lắm. Vậy nhưng  duy có một điều chị không hài lòng là quan điểm kiêng kị cho sản phụ sau sinh của mẹ chồng.
Hoa kể: “Mẹ chồng mình đặc biệt chú ý đến việc sinh hoạt của mình. Mình đẻ vào giữa tháng 7 năm ngoái nên trời vô cùng ói nóng. Thế mà bà nhất định không cho mình tắm gội. Bà bảo bà đẻ phải kiêng động vào nước trong 1 tháng đầu và suốt một tháng đó mình sống như một con hủi, không tắm, không gội đầu, không đánh răng và duy chỉ có một việc được làm là rửa mặt. Nhiều khi muốn tự tay giặt đồ cho con để nhận tiện được rửa chân tay bà cũng không cho. Mỗi lần rửa mặt bà đều giặt khăn đưa đến tận giường cho mình.”
Kiêng đến tuần thứ 3 thì Hoa bắt đầu thấy khó chịu. Đầu óc thì lúc nào cũng ngứa điên đảo. Trời nóng nực kèm với việc bà đẻ nóng sữa khiến chị bí bách vô cùng. Mỗi lần cho con bú là người chị như phát hỏa. Vì khó chịu quá mà chị thường xuyên cãi nhau với chồng vì những chuyện không đâu. Không chỉ có thế, chị còn trút giận vô cớ lên đứa con chưa đầy tháng tuổi.
Không chỉ kiêng trong sinh hoạt, mẹ chồng chị còn khá kĩ càng trong chế độ ăn uống của chị. Suốt tháng đầu chị chỉ được ăn rau ngót, cơm trắng và thịt kho. Mùa hè bao nhiêu là món ngon nhưng bà dứt điểm không cho chị ăn vì sợ cháu nội đau bụng. Mặc dù hôm ở bệnh viện, bác sĩ đã nói rõ là bà đẻ không phải kiêng khem gì và bà cũng đứng đó nhưng bà mặc kê lời bác sĩ. Còn chị vì nể mẹ chồng chăm sóc mình nên không dám có ý kiến gì.
Bí bách vì nóng nực kèm với việc phải kiêng khem quá mức cần thiết khiến Hoa bị stress nặng sau sinh. Đến lúc không thể chịu đựng được, chị đã tâm sự với chồng và nhờ chồng tác động đến mẹ.

Kiêng đúng cách cho sản phụ mùa hè

Việc kiêng khem không đúng cách sau sinh có thể gây bệnh cho cả bà đẻ và trẻ sơ sinh. Với những chị em sinh con trong mùa hè nóng nực không nên nằm trong phòng quá kín gió. Chị em vẫn có thể sử dụng điều hòa và mức nhiệt độ từ 27-28 độ C hoặc bật quạt nhẹ. Khi bật điều hòa, các mẹ nên để một chậu nước to hoặc máy tạo hơi ẩm để tạo hơi ẩm trong phòng. Buổi chiều mát, nên mở cửa thông thoáng mỗi ngày để không khí bên ngoài có thể vào phòng.
Ngoài ra, chị em nên chú ý đến việc lau mồ hôi cho trẻ vì mùa hè nóng nực trẻ dễ ra mồ hôi. Mồ hôi ra nhiều không được lau sẽ thấm ngược vào trong và gây cảm lạnh.
Sau sinh nở, phụ nữ cũng không cần kiêng nước, kiêng nắng, gió, kiêng vận động, ăn uống… Nếu khỏe mạnh, chị em vẫn có thể vận động nhẹ nhàng. Việc kiêng nước là không cần thiết. Đồng thời bà đẻ cần có chế độ ăn uống giàu dưỡng chất, cân bằng để có nhiều sữa cho con bú, chỉ cần lưu ý ‘ăn chín, uống sôi’ là được.

Cai sữa là bước ngoặt lớn của cả bé và mẹ. Để thành công trong sự kiện trọng đại này, em đã phải cực kì nỗ lực
Cho con ti mẹ đối với bất cứ người phụ nữ nào luôn là một điều vô cùng thiêng liêng, một trải nghiệm vô giá của cuộc đời. Do đó ngay từ khi Nhím mới sinh, em đã cho con ti mẹ mà không chọn phương án vắt sữa hay ti bình. Được ngắm con bé bỏng trong vòng tay mình chớp chớp đôi mắt tròn xoe trong vắt, cảm nhận dòng sữa mẹ đang nuôi dưỡng con từng ngày là em cảm thấy mãn nguyện, hạnh phúc vô cùng.
Nhím cũng coi ti mẹ là thói quen, niềm vui và là cả “liệu pháp tinh thần” của bé. Lúc bé cáu, bé ốm, bé sợ, bé đến nhà người lạ cảm thấy bất an… bất cứ khi nào thấy khó chịu trong người, con đều tìm đến ti mẹ như một “cứu cánh” không thể thay thế được. Vậy nên ở nhà với con 1 năm, 1 năm trời Nhím ti mẹ cũng là một năm em chưa biết đến khái niệm ngủ một mạch cả đêm  vì Nhím thi thoảng lại rúc một lần.
Trong khi nhiều bạn bè sinh cùng đợt với em đã quay trở lại đi làm, lấy được phom dáng sắc vóc như thời con gái thì em vẫn không thể đi ra khỏi nhà quá 3 tiếng đồng hồ, chiếc áo sơ mi xộc xệch chưa kịp cài cúc đã phải cởi ra vì con đòi “tu ti”. Gia đình, bạn bè ai cũng nhìn em đầy ái ngại vì thấy Nhím quá bện hơi mẹ.
Và rồi cũng đến ngày Nhím thôi nôi, em quay trở lại đi làm và quyết tâm sẽ cai sữa cho con. Đây là quả là một quá trình “đẫm nước mắt” và hết sức khó khăn, nhất là đối với những “ca nghiện” ti mẹ như Nhím nhà em. Tuy nhiên, với nỗ lực của mình, em cũng đã cai sữa thành công. Em xin chia sẻ với các mẹ phương pháp cai sữa cho con của bản thân:

Cho con làm quen với núm bình và sữa công thức

Theo lời tư vấn của những chị em đi trước, em áp dụng chiến thuật cai sữa dần dần cho Nhím. Song song với chế độ ăn dặm đầy đủ dưỡng chất, em cho con bổ sung sữa ngoài ngày 1 lần rồi tăng dần cữ lên 2 – 3 bữa mỗi ngày. Trẻ quen ti mẹ thường rất ghét ti bình, em đã phải đổi rất nhiều loại núm ti cho Nhím đến khi con chịu mới thôi. Quá trình này quả không đơn giản. Những ngày đầu không thấy ti mẹ, con dứt khoát không ngậm bình. Nhìn con khóc đỏ cả mặt vì đói mà đưa bình vào miệng thì nhè ra, em xót con vô cùng. Đã nhiều lần chỉ muốn bỏ cuộc. Một bữa, hai bữa bỏ ăn, Nhím mệt lả đi, lúc này, em nhẹ nhàng đưa bình vào cho con. Mừng rỡ thay, con bỗng theo phản xạ rồi mút chùn chụt. Vậy là, bước đầu cho bé làm quen với “người bạn mới” đã phần nào thành công.

Làm sao để trẻ chán ti mẹ?

Cần phải nói, ban đầu kể cả khi vừa ăn sữa ngoài xong, con vẫn có xu hướng tìm ti mẹ. Lúc này, chị em có thể thử một vài mẹo nhỏ dân gian của các bà các mẹ ngày xưa giúp bé chán ti mẹ. Bôi dầu, berberin có vị đắng hoặc những thực phẩm bé ghét đều là những gợi ý tốt. Như với Nhím, con rất ghét ăn vị chua. Vậy nên em đã thử bôi một chút nước chanh vào đầu ti. Quả nhiên khi ngậm Nhím rất cáu, bé khóc và bực tức hét ầm ĩ. Lúc này, mẹ cần dỗ dành cho bé nín khóc, phân tán tư tưởng của con bằng những bài hát, những món đồ chơi hay những cái vỗ lưng âu yếm. Dần dần, con sẽ chán ti và không còn quá phụ thuộc vào mẹ nữa.

Tách con để tránh bện hơi mẹ

Trẻ bện hơi mẹ sẽ khó có thể cai sữa thành công. Song song với việc giảm thời lượng cho con bú, em quyết định gửi Nhím cho ông bà nhiều hơn. Trước em là người bế và chăm Nhím chủ đạo, nhưng giờ em chỉ ở với Nhím buổi chiều, và buổi tối.  Những công việc như cho Nhím ăn, tắm cho Nhím em nhờ bà nội và cô giúp việc. Làm như vậy, Nhím sẽ quen với việc không có mẹ và ít bám mẹ hơn, tình cảm cũng như sự tập trung của bé sẽ được chia sẻ với các thành viên khác trong gia đình.
Một phương pháp nữa cũng hiệu quả không kém, đó là tách hẳn con trong thời gian dài. Suốt hơn 1 tháng em duy trì chế độ như trước kia cho Nhím, con vẫn rất bám mẹ. Để giúp Nhím cai hẳn sữa mẹ, em quyết đinh gửi Nhím ở với ông bà nội và bố, còn em chuyển về nhà ngoại. Có thể các chị em sẽ ái ngại vì sao mẹ lại “mặt lạnh” với con thế. Tuy nhiên, nếu không thực sự dứt khoát, con có thể sẽ không bỏ được tật ham ti này.
Đây là khoảng thời gian rất gian nan đối với em, vì nỗi nhớ con giằng xéo trong lòng. 5 ngày nghe có vẻ là ít nhưng với người mẹ xa con thì dài vô cùng. Sữa về căng tức nhưng lại không được cho con bú, em sốt đến tức ngực, chỉ biết hút sữa bỏ đi. Về phần Nhím, con khóc đòi mẹ ngằn ngặt. Thôi thì đủ kiểu nhảy múa, bồng bế, hết đi chơi rồi xem quảng cáo rồi ngắm phố xá mà bé vẫn không lúc nào ngớt mếu máo.
Mẹ chắc hẳn đều biết, tuy trẻ quen chơi với mọi người nhiều nhưng đã là con thì lúc nào cũng muốn bên mẹ. Vậy nhưng, ai rồi cũng có lúc phải lớn, chẳng thể mãi là bé con rúc trong lòng mẹ. Mỗi ngày trôi qua, sữa mẹ ít dần di cũng là lúc Nhím bắt đầu làm quen và ổn định với những cữ sữa công thức. Em mừng và cám ơn chồng cùng bà nội, ngoại nhiều lắm.
Cai sữa là một bước ngoặt quan trọng trong giai đoạn phát triển của trẻ, giúp bé tự lập hơn, có những giấc ngủ ngon liền mạch ban đêm để phát triển hoàn thiện. Dù đây quá trình vất vả và thực sự cả hai mẹ con em đã tốn rất nhiều nước mắt bởi con thì nhớ mẹ, mẹ cũng nhớ con không kém, con khóc đòi ti mà mẹ lại căng sữa phát sốt. Tuy vậy, bất cứ bà mẹ và em bé nào cũng phải đối diện với thời kì cai sữa đầy “cam go” này. Các mẹ cần quyết tâm, mạnh mẽ và cương quyết.
Em chúc các mẹ thành công và nuôi dạy con khỏe mạnh!